“`html
Metaverse’in Sağlık Sektöründeki Dönüşümü
Metaverse’de hastaların muayenesi, fiziksel bir hastane ortamı yerine, çok sayıda hastayı tanıyan yapay zeka sistemleri tarafından gerçekleştirilecektir.
Metaverse: Gerçek dünyamızda ya da zihnimizde canlandırdığımız her şeyin sanal versiyonlarının bulunduğu bir dijital alan olarak tarif edebiliriz. İnsan kopyaları, binalar ve çeşitli nesneler gibi tasarlanmış objelerin yanı sıra, ticaret ve eğlence mekanları da bu dünyada yer alabilir.
Metaverse, klasik sanal gerçeklikten (VR) çok daha fazla imkana sahip. VR gözlükleriyle sadece izleme yaparken, Metaverse’de kullanıcılar diğer kişilerle etkileşimde bulunarak alışveriş yapabilir ve sanal nesnelerle etkileşim kurabilirler.
Henüz Metaverse dünyasında ilerleme kaydetmek için yolun başındayken, NFT’ler, sanal gerçeklik uygulamaları ve kullanıcı temsilcisi avatarlar bu yeni dünyanın bel kemiğini oluşturan unsurlardır.
Teknoloji geliştikçe duyularımızı tatmin eden yeni sistemler de Metaverse’e entegre edilmektedir. Örneğin, Facebook, kullanıcıların sanal nesnelere dokunduklarında hissetmelerini sağlamak için dokunsal eldivenler üretmektedir.
Metaverse’in Sağlık Alanındaki Rolü Nedir?
Telesağlıkta yapılan görüşmeler, artık yalnızca iki boyutlu ekranlarda değil, aynı zamanda üç boyutlu etkileşimli ortamlar aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Giyilebilir cihazlardan ve diğer kaynaklardan toplanan veriler, hastalar ve doktorlar için daha zengin bir deneyim sunmaktadır.
Metaverse’in sağlık üzerindeki etkisi, sunduğu sanal objelerin çok sayıda veri barındırmasından kaynaklanmaktadır. Hastaneye ait sanal bir ikiz, tüm sağlık verileriyle donatılmış bir dijital varlığı temsil eder. Elektronik sağlık kayıtları, fiziki tıbbi bilgiler, genetik bilgiler ve çevresel faktörler, giyilebilir cihazlar aracılığıyla gerçek zamanlı toplanabilir.
Web 3.0 olarak adlandırılan bu yeni çağ, geleneksel iş yapma biçimlerini, sağlık alanında da değiştirecektir. Artık, hastaların fiziksel muayenesi yerine, yapay zeka algoritmaları tarafından yürütülen veri analizleri ön plana çıkmaktadır.
Sağlık alanında yeni hastalıklarla mücadele etmek gerektikçe, doğumdan başlayarak kaydedilen genetik ve kişisel sağlık verileriyle hastalıklar önceden tahmin edilebilecek. Gelecek, hasta sağlığını koruma ve iyileştirme üzerine odaklanacaktır.
Metaverse Sağlık Hizmetleri Sunabilir mi?
Pek çok yeni girişim, sanal dünyada sağlık hizmetleri üzerine çalışmalar yapmaktadır. Metaverse, sağlık hizmetleri için geniş bir olasılık sunmasına rağmen, dijital sağlık alanında yaygın olarak meta veri deposu uygulamaları üzerine yoğunlaşılmıştır.
Sürükleyici Ortam Uygulamaları:
Günümüzde sağlık hizmet sunucuları ve tüketicilər için eğitim ve tedavi amacıyla etkileşimli sanal veya hibrit dünyalar kullanılmaktadır. Bu sürükleyici ortamlar tamamen sanal olabileceği gibi, VR, AR veya hologramlarla gerçek ile dijitalin birleştiği alanlardır.
Bu konuda çalışmalara katılan bazı önemli şirketler şunlardır:
- Giblib: Tıbbi eğitim platformudur.
- Osso VR: Cerrahi eğitim platformu ve dijital kütüphane sunmaktadır.
- HealthSchalars: Acil durumlar için hızlı cevap mekanizmaları geliştirmektedir.
- Embodied Labs: Bakıcıların hasta durumlarını daha iyi değerlendirmelerine yardımcı olur.
Klinik Prosedürlerin Planlanmasında Sürdürülebilir Ortamlar
Vicarius Surgical: Cerrahların minimal invaziv cerrahi robotlarını kontrol etmek için VR gözlüklerle destek sağlar.
Augmedics: AR navigasyon sistemleri kullanarak ortopedik cerrahların implant yerleştirmelerine yardımcı olur.
Metaverse Çözümleri, Eğitimli Klinik Uzmanların Erişimini Geliştirebilir
ThirdEye: Acil servis personelinin hastaları hastaneye gelmeden önce değerlendirmelerine imkan tanıyan AR gözlükleri geliştirmektedir.
Metaverse Uygulamaları ile Hastalık Tedavisi
XRHealth: Kronik ağrılar için uygulamalar geliştirmiştir.
OxfordVR: Fobi tedavisi için sanal terapiler sunmaktadır.
Floreo: Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sosyal becerilerini geliştirmeye yardımcı olmaktadır.
Luminopia: Amblyopi gibi nöro-görsel bozuklukların tedavisine yönelik uygulamalardır.
Dijital İkizler
Metaverse’deki bir diğer önemli gelişim alanı dijital ikizlerdir. Gerçek dünyada bulunan modellerden elde edilen verilerle, canlıların sanal versiyonları oluşturulmaktadır.
Sağlık Hizmetine Yönelik Dijital İkizler
Siemens Healthineers: Kalp hastalarının biyolojik yapısını ve işlevlerini simüle eden dijital ikizler geliştirmektedir.
Virtonomi: İmplantların zaman içindeki tepkilerini görmek için dijital kas ve kemik grupları oluşturmaktadır.
Tüm Vücut Dijital İkizleri
Q Bio: Hasta verileriyle eğitmenler ve beslenme uzmanları, kişisel sağlık göstergelerini sanal platformda oluşturmaktadır.
Babylon Health: Hastalar için benzer dijital ikiz gösterge panosu sunmaktadır.
Twin Health: Metabolik hastalıkları önlemek için dijital ikizler sunmaktadır.
Salgın Hastalıklara Etki Analizleri İçin Dijital İkizler
Unlearn: Hastanelerde elde edilen prognostik bilgileri kullanarak dijital ikizlerle randomize kontrollü çalışmalar yapmayı hedeflemektedir.
Metaverse için Birlikte Çalışabilirlik Önceliği
Facebook’un yanı sıra, Microsoft, Amazon ve Tencent gibi şirketler de Metaverse üzerine çalışmalara katılmaktadır. Ancak mevcut uygulamaların hayata geçirilmesi için önemli zorluklar bulunmaktadır.
Veri entegrasyonu, sağlık alanında farklı kaynaklardan gelen bilgilerin uyumunu sağlamak için kritik bir zorluk olarak karşımıza çıkmaktadır.
Veri gizliliği sağlanırken, kimlik bilgilerinin kaybı veya bir siber saldırının etkisi her zaman mümkündür. Metaverse, vaat ettiği fırsatlara rağmen, gelecekte bu hedeflere ulaşmada zorluklarla karşılaşabilir.
Geliştirilecek yeni teknolojilerin güvenliği ve etkinliği, olası klinik deneylerle değerlendirilmeli ve hastaların verilerini güvenli bir şekilde toplamak için uygun cihazlar sağlanmalıdır.
Sanal gerçeklik (VR) tıp alanında kullanılmaya başlanmışken, Metaverse ile VR arasındaki temel farklılıklar büyük önem taşımakta. Telesağlık, Metaverse’in bazı özelliklerinin uygulanmasıyla sağlık hizmetlerinin sunumunu yeniden şekillendirebilir.
Böylece, sağlık verileri üzerinden çalışma teşvik edilecek ve gelecek nesiller daha sağlıklı bir yaşam sürdürebilecek yöntemler geliştirebilecekler.
Yazar Bilgisi
Nurettin Altunbudak
Manisa Soma doğumlu, Balıkesir Lisesi mezunu ve ODTÜ Fizik bölümünde eğitim aldı. Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri ve Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi alanında 25 yılın üzerinde yöneticilik deneyimine sahiptir. Sağlık Bakanlığı’nın çeşitli projelerinde liderlik yapmıştır. Şu anda sağlık teknolojileri ile ilgili danışmanlık hizmeti vermekte ve sağlık bilişimi konularında aktif olarak bilgi paylaşımında bulunmaktadır.
Benzer İçerikler
“`
